Menu główne
CookiesAccept

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem
Ośrodek wypoczynkowy
Sekcje zainteresowań
Wideo
Linki
Facebook Gmina Lubasz

Historia i współczesność Lubasza

Opis gminy

Gmina wiejska Lubasz:

powiat czarnkowsko-trzcianecki, województwo wielkopolskie,
powierzchnia 167 km²,
7420 mieszkańców (dane na koniec 2010 r.).

Malownicze położenie na skraju Puszczy Noteckiej, bogactwo wydm śródlądowych, pagórków, rynnowe jeziora już na początku wywołują przyjemne skojarzenia gości i mieszkańców. Podobnie jest w kwestii gospodarczej. Gminę charakteryzuje dobra gospodarka rolna. Średni areał jednego spośród 1015 gospodarstw to ponad 15 ha. Z racji położenia lasy pokrywają niemal połowę powierzchni terenu, dzięki czemu równie ważną dziedziną gospodarki jest leśnictwo.

Pośród urokliwych miejsc nie zabrakło terenów pod zakłady przemysłowe, w których zatrudnienie znajduje kilkaset osób. Dziś do największych pracodawców należą: „Plastmet” – producent mebli ze stali nierdzewnej, „Lubacell” – producent baterii i ogniw cynkowo – powietrznych, Zakład Piekarniczo – Cukierniczy Magdalena Sendal. Gmina ciągle oferuje tereny inwestycyjne pod produkcję przemysłową i usługową. Doskonale, jak na gminę wiejską, rozwinięty jest sektor usług. Znakomicie rozwinęła się, szczególnie w miejscowości gminnej, sieć handlowa, gastronomiczna i noclegowa. Dzieje się tak głównie za sprawą jezior: Dużego w Lubaszu i Kruteckiego w Kruteczku. Możliwość aktywnego wypoczynku, bogactwo lasów, szereg imprez kulturalnych oraz rekreacyjnych, powiększająca się z roku na rok baza sportowa od lat zachęcają do przyjazdu turystów z wielu zakątków Polski i nie tylko. Najłatwiej o komfortowy nocleg w Lubaszu w Lubaszu – miejsca noclegowe jakim dysponuje Gminny Ośrodek Kultury, zajazdy, gospodarstwa agroturystyczne, prywatne domki campingowe – stwarzają szeroki wachlarz możliwości.

Konsekwentnie rozwija się też turystyka sakralna. Pielgrzymi z zainteresowaniem zwiedzają najciekawszy zabytek w gminie – kościół p.w. Narodzenia NMP wzniesiony w stylu barokowym w latach 1750-61, którego ołtarz główny zdobi obraz Matki Boskiej Śnieżnej z początku XVII w. ukoronowany papieskimi koronami w 2000 roku.
Warto obejrzeć także neogotycką dzwonnicę przy kościele w Lubaszu, średniowieczny kurhan w pobliskim parku, pałace w Lubaszu, Bzowie i Sławnie. Piękno powiązania architektury z przyrodą podziwiać można w Goraju, gdzie pośród wzgórz morenowych ród Hochbergów wzniósł na początku XX wieku okazały zamek.
Władze gminy bardzo starannie dbają o rozwój mieszkalnictwa indywidualnego. Mieszkańców przybywa, a inwestycje z zakresu infrastruktury ułatwiają im życie i wpływają na pozytywny klimat społeczny.

 

Herb

herb

Herb Gminy Lubasz stanowi „BOŃCZA”

Jest to biały jednorożec do konia podobny, przednimi nogami wspięty, w lewą stronę terczy skierowany, na czole róg kończasty, księżyc jak na nowiu, jakby go opasywał. Nad szyją jego trzy białe gwiazdy tek ułożone, że dwie na spodzie, a jedna nad nim na wierzchu. Całość umieszczone w polu błękitnym, żółtą ozdobną opaską obwarowanym.

Monografia

Według przekazów historycznych wieś Lubasz położona nad jeziorem w okolicy leśnej jest gniazdem rodziny wielkopolskiej, obecnie wygasłej, Lubaskich, herbu Radwan. Wbrew przekonaniom Radwan nie jest herbem pojawiającym się we wszelkiego rodzaju opracowaniach. Jest to bowiem „chorągiew żółta w trzech płatach u każdej z nich u dołu frędzle, na wierzchu jej krzyż. Chorągiew tę otrzymał rotmistrz Radwan w zamian za jej uratowanie. Na podstawie akt grodzkich poznańskich ustalono, że w roku 1505 Domasław Lubaski, ówczesny właściciel Lubasza zabezpieczył na nim wiano żony Doroty z Sławieńskich. W wieku XVII Lubasz już należał do Gorajskich w XVIII w. był własnością Miaskowskich, później Swiniarskich, a następnie Szułdrzyńskich. To właśnie od rodu Miaskowskich, którzy posługwali się herbem BOŃCZA rozpoczął się okres intensywnego rozkwitu Lubasza. 06 września 1751r. do kościoła wprowadzono cudowny obraz Najświętszej Marii Panny. Była to wielka uroczystośc dla Lubasza w której uczestniczył na samym czele procesji Antoni Bończa Miaskowski. Obraz był prowadzony na tryumfalnym wozie. Z racji fundacji kościoła umieszczono w nim herb, którym posługiwali się Miaskowscy. Był nim Bończa, jednorożec biały w lewą stronę tarczy napędzony przednimi nogami wspięty, księżyc jak na nowiu jakby go opasywał, a trzy gwiazdy nad szyją jego tak ułożone, że dwie na spodzie a jedna nad nimi na wierzchu”. Herbem BOŃCZA posługiwało się około 48 nazwisk – rodów polskich. Przywieziony został z Włoch w pierwszych latach chrześcijaństwa. Do Polski najprawdopodobniej dotarł przez biskupa Kruświeckiego lub Kujawskiego. Oprócz rodów polskich „siłą jest domostw we Włoszech, Francyji, Niemczech, Brytanyi, które tymże kształtem jednorożca w swym herbie noszą”.

Z historii

Pierwsze ślady pobytu człowieka na terenie obecnej gminy Lubasz pochodzą z epoki neolitu (4500 – 1800 p.n.e.), lecz są to pojedyncze znaleziska. Liczniejsze dowody archeologiczne wskazujące na stałe zasiedlenie okolic Lubasza pochodzą z epoki brązu oraz epoki żelaza (1800 – 700 r. p.n.e.).

Śladem kultury łużyckiej jest odnaleziony w bardzo dobrym stanie grób skrzynkowy z ciosanego kamienia z VI w. p.n.e. zawierający cztery urny z prochami zmarłych.

Liczniejsze dowody osadnictwa naterenie gminy pochodzą z okresu wpływów rzymskich – z pierwszych wieków naszej ery. Ziemie nadnoteckie odwiedzane były w tym czasie przez kupców rzymskich docierających tutaj w poszukiwaniu bursztynu. Według niektórych przypuszczeń w okolicach Lubasza miała istnieć rzymska faktoria, jako punkt zatrzymywania się kupców na jednym z odgałęzień szlaku bursztynowego. Miejscowość ta o nazwie Limioseleion została uwidoczniona na mapie rzymskiego geografa Ptolemeusza w 150 r. n.e.

Dowodem wczesnośrednio wiecznego osadnictwa w Lubaszu jest grodzisko stożkowate usytuowane w parku dworskim. Jest to kopiec w kształcie ściętego stożka, otoczony wałem ze śladami fosy. Grodzisko datowane zostało na XIII/XIV w.

Od XIII w. rozpoczyna się w historii Lubasza i okolicznych miejscowości okres potwierdzony historycznymi źródłami pisanymi. Wieś w tym czasie była główną siedzibą rodu wielkopolskiej rodziny Lubaskich. W średniowiecznych źródłach historycznych pojawiają się również pierwsze wzmianki na temat okolicznego osadnictwa. Z terenu obecnej gminy Lubasz wymienione zostały: Sławno, Bzowo, Krucz, Dębe, Goraj, Sokołowo, Klempicz, Prusinowo i Stajkowo. Wszystkie wsie pozostawały prywatnymi posiadłościami szlacheckimi.

W XVI wieku Lubasz przeszedł na własność Gorajskich, którzy w 1546 r. wznieśli nową siedzibę – najprawdopodobniej drewniany dwór, na którego miejscu w połowie XVIII wieku ród Miaskowskich wzniósł okazały klasycystyczny pałac. Od czasów ich panowania rozpoczął się intensywny rozwój Lubasza. Także z fundacji Miaskowskich w latach 1750-1761 wzniesiono obecny murowany kościół w stylu późnego baroku.

Po II rozbiorze Polski obszar obecnej gminy Lubasz znalazł się pod zaborem pruskim. Na mocy ustaleń Kongresu Wiedeńskiego z 1815 roku z ziem zaboru pruskiego utworzono Wielkie Księstwo Poznańskie a omawiane tereny znalazły się w granicach powiatu czarnkowskiego. Obszar gminy podzielony był na kilka mniejszych majątków ziemskich. Dominowało tu rolnictwo a drobny przemysł i rzemiosło rozwinęły się w XIX wieku.

W 1896 roku oddano do użytku linię kolejową Krzyż-Rogoźno biegnącą przez południową część gminy, co przyczyniło się do pewnego ożywienia gospodarczego tych terenów. Powstały dworce i inne kolejowe budynki. Ciekawostką w historii rozwoju gospodarczego jest krótki epizod górniczy z terenu gminy – w XIX wieku Hochbergowie założyli w Kruczu kopalnię węgla brunatnego, po której zostały ślady trzech zalanych wodą szybów.

Ostatecznie w 1919 roku na mocy postanowień Traktatu Wersalskiego tereny obecnej gminy Lubasz w całości zostały przyłączone do Polski. Międzywojenny okres stabilizacji i rozwoju przerwał atak hitlerowców na Polskę. W okolicy Lubasza nie było działań wojennych, ale wszystkie zakłady przemysłowe i majątki zostały zajęte przez okupanta. Wyzwolenie nadeszło na przełomie lat 1944/1945. Rozpoczął się proces migracji, powrotów wysiedleńców. Majątki zostały rozparcelowane, powstały liczne gospodarstwa chłopskie, a na ziemiach przejętych przez państwo utworzono z czasem Państwowe Gospodarstwo Rolne.

Gmina utrzymała rolniczy charakter po dziś dzień. Grunty po upadłych PGR-ach trafiły do rolników prywatnych, co wpłynęło na poprawę wielkości ich areałów. Po 1989 roku nastąpił gwałtowny rozwój sektora usług, głównie w sferze handlu, gastronomii oraz turystyki.

Copyright by gok-lubasz.pl Wszystkie prawa zastrzeżone.